8 กุมภาพันธ์ 2569 ประเทศอยู่ในมือเราอีกครั้ง

หลักการปกครองระบอบประชาธิปไตย คือระบอบที่ถือว่า อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชน โดยประชาชนมีส่วนร่วมปกครองตนเองทั้งทางตรงและทางอ้อมผ่านผู้แทน ยึดหลักเสรีภาพ เสมอภาค และภราดรภาพ เคารพเสียงข้างมากแต่คุ้มครองสิทธิเสียงข้างน้อย มีกฎหมายรัฐธรรมนูญเป็นหลักประกันสิทธิมนุษยชน และมุ่งเน้นประโยชน์สูงสุดของสังคม

หลักการพื้นฐานที่สำคัญของระบอบประชาธิปไตย มีดังนี้:

หลักอำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชน (Popular Sovereignty): ประชาชนคือเจ้าของอำนาจสูงสุด มีสิทธิเลือกตั้งผู้แทนเข้าไปบริหารประเทศ และสามารถตรวจสอบถอดถอนผู้แทนได้

หลักสิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาค (Rights, Liberties, and Equality): บุคคลมีสิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐาน เสมอภาคกันภายใต้กฎหมาย ไม่ถูกเลือกปฏิบัติ และได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียม

หลักการเสียงข้างมาก (Majority Rule) และการคุ้มครองเสียงข้างน้อย (Minority Rights): การตัดสินใจใช้เสียงข้างมากเป็นเกณฑ์ แต่ต้องรับฟังและคุ้มครองสิทธิของเสียงข้างน้อยในสังคมด้วย

หลักการปกครองโดยกฎหมาย (Rule of Law/Constitutionalism): มีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด เพื่อใช้เป็นกติกาการอยู่ร่วมกันและขอบเขตการใช้อำนาจรัฐ

หลักการเลือกตั้ง (Electoral Principle): มีการเลือกตั้งที่เป็นอิสระ ยุติธรรม และสม่ำเสมอ เพื่อให้ประชาชนเลือกผู้แทนเข้าไปทำหน้าที่

หลักการแบ่งแยกอำนาจ (Separation of Powers): แยกอำนาจอธิปไตยออกเป็น 3 ฝ่าย คือ นิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ เพื่อตรวจสอบถ่วงดุลไม่ให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีอำนาจมากเกินไป

นอกจากนี้ ยังรวมถึงหลักความโปร่งใส ความรับผิดชอบที่ตรวจสอบได้ และการที่ประชาชนมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นและการตัดสินใจเรื่องสำคัญของบ้านเมือง